Dringende oproep: Mohamed Jelloul, leraar, gevangen gezet voor vredelievende maatschappelijke betrokkenheid

Wij schrijven u ter gelegenheid van Werelddag van de Leraar om uw aandacht te vragen voor de zaak van Mohamed Jelloul, een Rifijnse leraar en mensenrechtenverdediger die momenteel een gevangenisstraf van tien jaar uitzit in Marokko, na zijn deelname aan de vreedzame protestbeweging die bekendstaat als de Hirak Rif. Op deze dag, waarop het onmisbare belang van leraren voor de samenleving wordt erkend, vinden wij het bijzonder belangrijk de zaak naar voren te brengen van een leraar die al jaren van zijn vrijheid is beroofd vanwege zijn vreedzame maatschappelijke betrokkenheid.

Volgens informatie waarover de National Assembly of Rif (NAR) en de Riffian Council for Human Rights (RCHR) beschikken, wordt verwacht dat Mohamed Jelloul in 2027 vrijkomt. Zijn gevangenschap heeft hem dan echter in totaal al vijftien jaar van zijn leven ontnomen, na twee afzonderlijke veroordelingen die verband houden met zijn deelname aan vreedzame protesten en maatschappelijk activisme.

Wie is Mohamed Jelloul?

Mohamed Jelloul werd in 1971 geboren in de Rif. Hij is leraar en zet zich al vele jaren actief in voor mensenrechten en voor gemarginaliseerde groepen in de Rif, onder wie werkloze afgestudeerden, vissers en boeren.

Hij is actief geweest in verschillende maatschappelijke organisaties en vakbonden. Ook nam hij deel aan de protesten van de Beweging van 20 februari in de Rif in 2011 en aan de protestbeweging Hirak Rif in 2017.

Zijn maatschappelijke en politieke betrokkenheid heeft ingrijpende gevolgen gehad voor zijn leven. Hij kreeg gevangenisstraffen die samen vijftien jaar bedragen. Volgens NAR en RCHR waren deze veroordelingen gebaseerd op valse beschuldigingen en het resultaat van procedures die in een politiek gemotiveerde context zijn gevoerd.

De gevolgen voor Mohamed Jelloul en zijn gezin

Mohamed Jelloul is getrouwd en heeft drie kinderen: Houda, geboren in 1997, Ayoub, geboren in 1999, en Kamal, geboren in 2002.

Zijn arrestaties en langdurige detentie hebben ernstige gevolgen gehad voor hem en zijn gezin. Die gevolgen waren niet alleen sociaal en financieel, maar ook lichamelijk en psychisch.

Mohamed Jelloul is meerdere keren in eenzame opsluiting geplaatst. Ook heeft hij meerdere hongerstakingen gehouden, omdat hem de meest elementaire rechten werden ontzegd, waaronder het recht om contact te houden met zijn gezin.

Bovendien heeft zijn gevangenschap hem jarenlang belet zijn beroep als leraar uit te oefenen en heeft hij daardoor een groot deel van het leven van zijn kinderen gemist.

Zijn jongste kind was pas tien jaar oud toen Mohamed Jelloul tijdens zijn eerste detentie van zijn gezin werd gescheiden. Zijn langdurige afwezigheid als vader heeft diepe sporen nagelaten in het leven van zijn kinderen en van het hele gezin.

De noodzaak van gerechtigheid en herstel

Mohamed Jelloul zal naar verwachting in 2027 de gevangenis verlaten. Zijn vrijlating maakt de vijftien verloren jaren echter niet ongedaan, noch de gevolgen die zijn gevangenschap heeft gehad voor zijn gezin, zijn beroep en zijn sociale leven.

Wij zijn daarom van mening dat zijn zaak meer vraagt dan alleen het uitzitten van zijn straf. Er moet erkenning komen van de vermeende schendingen en er moeten zinvolle maatregelen tot herstel worden genomen.

Wij verzoeken u met respect de zaak van Mohamed Jelloul te onderzoeken en, voor zover de bevindingen de beschuldigingen ondersteunen, te pleiten voor:

• Een volledige en onafhankelijke herziening van zijn veroordelingen en van de procedures die tot zijn gevangenschap hebben geleid, waaronder de vraag of hij uitsluitend of voornamelijk is vervolgd en gevangengezet voor het uitoefenen van zijn rechten op vreedzame vergadering, vrije meningsuiting en burgerparticipatie.
• Vrijspraak en herstel van zijn reputatie en rechten, als vaststaat dat zijn veroordelingen het gevolg waren van politiek gemotiveerde of anderszins oneerlijke procedures.
• Een onafhankelijk en transparant onderzoek naar de omstandigheden rond zijn arrestaties, vervolgingen, veroordelingen, detentieomstandigheden, periodes van eenzame opsluiting en hongerstakingen.
• Passende schadevergoeding en andere vormen van herstel voor de materiële, beroepsmatige, sociale, lichamelijke en psychische schade die Mohamed Jelloul en zijn gezin hebben geleden.
• Herstel van zijn professionele en sociale rechten, waaronder de mogelijkheid om terug te keren naar zijn beroep als leraar en zijn leven na zijn vrijlating waardig opnieuw op te bouwen.
• Erkenning van de impact van langdurige gevangenschap op zijn gezin, in het bijzonder op zijn kinderen, die door zijn detentie vele jaren zonder hun vader hebben moeten leven.

Een leraar hoort thuis in een school, naast zijn leerlingen en zijn gezin, en niet in de gevangenis vanwege zijn vreedzame maatschappelijke betrokkenheid.

Brussel, 5 oktober 2026

The National Assembly of Rif (NAR)

Riffian Council for Human Rights (RCHR)